ADHD w święta – Jak pomóc dziecku cieszyć się grudniowym czasem?
Grudzień to piękny, ale dla wielu dzieci bardzo wymagający czas. Intensywne bodźce, zmiana rutyny, emocje w rodzinie – wszystko to sprawia, że dzieci z cechami ADHD mogą reagować silniej, szybciej i bardziej impulsywnie. Jako psycholożka pracująca na co dzień z rodzinami, widzę każdego roku ten sam schemat: kiedy dorośli łapią „świąteczne tempo”, dzieci często… gubią równowagę.
Dlatego im wcześniej przygotujemy przestrzeń i zasady, tym spokojniej przejdziemy przez ten okres.
1. Wprowadź jasny plan dnia – ale elastyczny na tyle, by dziecko mogło w nim oddychać
Dzieci z ADHD czują się bezpieczniej, kiedy wiedzą, co je czeka. Nawet najpiękniejsze świąteczne atrakcje mogą stać się wyzwaniem, jeśli pojawiają się zbyt nagle.
Co możesz zrobić?
- Ustal stałe pory posiłków, wyjść i odpoczynku (dzieciom łatwiej wtedy regulować emocje).
- Dodaj do harmonogramu krótkie przerwy, nawet 5–7 minut „na nicnierobienie”.
- Zrób wizualny kalendarz – dzieci lepiej przyswajają obraz niż słowa. Mogą to być proste obrazki: śniadanie, ubieranie choinki, spacer, kolacja, bajka.
💛 Dlaczego to działa?
Dzieci z ADHD funkcjonują w świecie, który bywa dla nich za szybki i za głośny. Przewidywalność daje im poczucie kontroli i zmniejsza impulsywność.
2. Pozwól na przerwy sensoryczne – to nie kaprys, to potrzeba układu nerwowego
W święta bodźców jest o 300% więcej niż zwykle: zapachy, światła, goście, zmiana miejsca, hałas przy stole. Dla wielu dzieci to zbyt dużo, nawet jeśli „z zewnątrz” wyglądają jakby świetnie się bawiły.
Co możesz zrobić?
- Przygotuj bezpieczny kącik wyciszenia: miękkie poduszki, koc, lampka o ciepłym świetle, ulubiona książka, antystresowa zabawka.
- Ustal z dzieckiem wcześniej, że może tam iść w każdej chwili, bez tłumaczenia się.
- Zaproponuj krótkie aktywności regulujące: zgniatanie piłeczki, głębokie oddychanie, przytulenie pod kocem, „kanapkę” (delikatny ucisk ciała).
💛 Dlaczego to działa?
Dzieci z nadpobudliwością znacznie szybciej się „przegrzewają” sensorycznie. Krótka przerwa zapobiega wybuchowi, którego często nie da się już potem zatrzymać.
3. Zaangażuj dziecko w przygotowania – wykorzystaj naturalną energię i ciekawość
Dzieci z ADHD uwielbiają ruch, twórczość i konkret. Kiedy dostają jasne, krótkie zadania, czują się ważne i potrzebne. A to ogromnie wpływa na ich zachowanie.
Co możesz im powierzyć?
- Dekorowanie pierniczków lub wymyślanie nowych wzorów.
- Wybieranie ozdób na choinkę i rozmieszczanie ich w wybranym miejscu.
- Tworzenie kartek świątecznych dla dziadków, rodzeństwa, sąsiadów.
- Pomoc w rozpakowywaniu zakupów, nakrywaniu do stołu, wkładaniu prezentów do torebek.
💛 Dlaczego to działa?
Zaangażowanie = regulacja. Dziecko w ruchu, które ma jasną rolę, rzadziej „wchodzi w trudne zachowania”. Poczuje, że wnosi coś ważnego, a to wzmacnia jego poczucie kompetencji.
Pamiętaj: nie liczy się efekt, tylko proces. Krzywy pierniczek i krzywo powieszona bombka to nadal ogromny sukces w zakresie samoregulacji i współpracy.
4. Uprzedzaj zmiany – bo nagła niespodzianka często kończy się wybuchem
Dzieci z ADHD reagują emocjonalnie na zmiany planów. W święta szczególnie łatwo o chaos: ktoś przyjechał wcześniej, gdzieś trzeba jechać, obiad się przeciąga.
Pomagają proste komunikaty:
- „Za 10 minut wychodzimy.”
- „Zaraz usiądziemy do stołu, możesz dokończyć jedną rzecz.”
- „Za chwilę będzie głośno, bo przyjeżdża rodzina. Możesz potem iść do swojego kącika odpocząć.”
To drobiazgi, ale zmieniają bardzo wiele.
Święta mogą być wspaniałym czasem dla całej rodziny, jeśli zadbasz o potrzeby dziecka z ADHD. Pamiętaj, że najważniejsza jest cierpliwość i skupienie na radości bycia razem.
A jeśli potrzebujesz konkretnych wskazówek – możesz wykupić natychmiastowy dostęp do webinaru o Świętach z dzieckiem z ADHD.
