Dorosłe ADHD i współwystępujące zaburzenia: kliniczne implikacje podejścia wymiarowego
Autorzy:
Martin A. Katzman1,2,3,4*, Timothy S. Bilkey5, Pratap R. Chokka6,7, Angelo Fallu8 i Larry J Klassen9
Streszczenie:
Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD) u dorosłych często współwystępuje z innymi zaburzeniami psychicznymi, co utrudnia jego rozpoznanie, diagnozę i leczenie. Częstość występowania ADHD w ogólnej populacji dorosłych wynosi 2,5% i wiąże się z znacznym obciążeniem zarówno dla jednostki, jak i społeczeństwa. Najczęstsze współwystępujące zaburzenia to zaburzenia nastroju i lękowe, zaburzenia związane z używaniem substancji oraz zaburzenia osobowości. Istnieją silne powiązania rodzinne i neurobiologiczne podobieństwa między ADHD a różnymi współwystępującymi zaburzeniami psychicznymi. Nakładające się objawy ADHD i współwystępujących zaburzeń psychopatologicznych stanowią wyzwanie diagnostyczne i terapeutyczne. Wytyczne zalecają, aby w przypadku współwystępowania ADHD z innymi zaburzeniami psychicznymi u dorosłych, najpierw leczyć najciężej upośledzające zaburzenie.
Wczesne rozpoznanie i leczenie ADHD oraz współwystępujących zaburzeń może zmienić trajektorię przebiegu zaburzeń psychicznych w późniejszym życiu. Wykorzystanie zweryfikowanych skal oceny i wysokiej jakości pytań klinicznych może pomóc w identyfikacji dorosłych z ADHD, którzy mogą skorzystać z opartych na dowodach strategii zarządzania.
Słowa kluczowe: Dorosłe ADHD, neurobiologia, współwystępujące zaburzenia psychiczne
Wprowadzenie:
Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD) jest zaburzeniem psychicznym związanym ze znacznym obciążeniem osobistym i społecznym. Chociaż ADHD jest dobrze rozpoznawane w populacji pediatrycznej, gdzie po raz pierwszy zostało opisane jako diagnoza kliniczna w latach 30. XX wieku, obecnie skupia się również na rozpoznawaniu i leczeniu tego schorzenia u dorosłych. ADHD u dorosłych często ma bardziej zróżnicowaną prezentację kliniczną, wykraczającą poza typowe objawy motoryczne opisywane w populacji pediatrycznej, i obejmuje szersze spektrum dysregulacji emocjonalnej i upośledzenia funkcjonalnego.
Nasze systemy diagnostyczne ewoluują w kierunku bardziej wymiarowego podejścia do klasyfikacji zaburzeń psychicznych, co wpływa również na nasze zrozumienie dorosłego ADHD. Obecnie praktykujący klinicyści rozpoznają dziedziczność ADHD oraz dużą zmienność w prezentacji klinicznej dorosłego ADHD.
